Miłkowice woj. wielkopolskie

Miejscowości sąsiadujące - część pierwsza

Miejscowości sąsiadujące z Miłkowicami
Miejscowości Zaspy, Młyny, Strachocice, Rzymsko, Dąbrowa, sąsiadowały z Miłkowicami. Najsilniejszym elementem jednoczącym je przez całe wieki był kościół w Miłkowicach i wspólna parafia. Związane były także przynależnością do majątku, w skład którego wchodziły.
Zaspy
W dawnych czasach Zaspy były częścią Miłkowic. Tutejsza ludność używa formy językowej o tym świadczącej – mieszkam na Zaspach, idę na Zaspy, a nie w Zaspach, czy do Zasp. Na Zaspach znajdował się dwór i folwark, gdzie pańszczyznę odrabiali mieszkańcy Miłkowic i Zasp. 
Zaspy dzieliły się na: Zaspy, Zaspy Miłkowskie nad rzeką Wartą oraz pod lasem, Zaspy Kolonię. Na Zaspach nad rzeką znajdował się dwór. Miejscowości te przynależne były do ziemi sieradzkiej. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego. Lokalizacja zbiornika na tych terenach doprowadziła do likwidacji wsi nad rzeką. Kilka domów, które pozostały, to obecnie Zaspy Kolonia, wieś położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Warta. Na terenie Zasp Miłkowskich nad brzegiem zbiornika Jeziorsko znajduje się pole namiotowe i przystań będąca własnością oddziału PTTK w Warcie. Obok istnieje rezerwat przyrody „Jeziorsko”. To tutaj obywają się regaty "O Błękitną Wstęgę Zalewu Jeziorsko".
Po prawej stronie drogi wiodącej z Miłkowic do mostu kilka domów tworzyło Kolonię Miłkowice. Krzyż postawiony przez mieszkańca Zasp Wasiaka był punktem granicznym między Kolonią Miłkowice a Zaspami.




Historia miejscowości Zaspy według odnalezionych zapisów:
(zachowano pierwotną pisownię)
- Stanowiska archeologiczne Zaspy Miłkowskie
Na Zaspach Miłkowskich prowadził pierwsze samodzielne prace wykopaliskowe B. Kostrzewski z ramienia Instytutu Prehistorycznego Uniwersytetu Poznańskiego. Wynikiem badań było wydanie książki „Cmentarzysko z późnego okresu rzymskiego w Zaspach, w pow. Tureckim”. Badaniem tych terenów zajmował się także dr Kowalenko oraz Muzeum Okręgowe w Koninie Dział Archeologiczny.
- 1775 Zaspy Miłkowskie - Zaspy, wieś, woj. sieradzkie, powiat sieradzki, własność szlachecka, 10 dymów.
- 1783-84 r.(Czajkowski) - Zaspy att Miłkowice, parafia Miłkowice, dekanat warcki, diecezja gnieźnieńska, województwo sieradzkie, powiat sieradzki, własność: (Ignacy) Lipski, łowczy wschowski.
Z zapisu wynika, że Zaspy stanowiły część Miłkowic, ale Zaspy Miłkowskie wymienia się też w pozostałych źródłach jako samodzielną wieś.
- 1827 r. -Tabela miast, wsi, osad Królestwa Polskiego
Zaspy Miłkowskie, województwo Kaliskie, obwód Kaliski, powiat Wartski, parafia Miłkowice, własność prywatna. Ilość domów 17, ludność 177,
- 1831r. Komornik Trybunału Cywilnego Woiewództwa Kaliskiego. Podaje do publiczney wiadomości, iż dobra ziemskie Miłkowice składaiące się z wsi folwarczney Zaspy, ze wsi zarobney Miłkowice wsi folwarczney Strachocice, i Pustkowia Młyny Strachockie zwanego, z wszystkiemi przyległościami i użytkami w powiecie Wartskim, obwodzie Kaliskim położone, przez licytacyą publiczną d. 8 czerwca rb. przed Wnym Woyciechem Markowskim Reientem powiatu Wartskiego, w mieście Warcie, w kancelaryi jego o godzinie 10 z rana, rozpocząć się mającą…
- 1840 r. (N. D. 1133) Dobra ziemskie Miłkowice złożone z folwarku Zaspy, z folwarku i wsi zarobnej Strachocice z wsi zarobnej Miłkowice i Pustkowia Młyny Strachockie zwanego, w Powiecie Wartskim Obwodzie Kaliskim położone, które dotąd przynoszą corocznej dzierżawcy po złp. 11,125 przez licytacyą publiczną..
- 1864 rok uwłaszczenie chłopów na mocy dekretu carskiego z 2 marca 1864 r. Nadawał on własność ziemi użytkowanej przez chłopów, w zamian musieli płacić wieczysty podatek gruntowy, z którego władze miały wypłacać odszkodowanie właścicielom ziemskim. Nie zniesiono natomiast serwitutów, które pozostały, zgodnie z zamysłem władz carskich, zarzewiem konfliktów między dworami i wsią. Sprawę uregulowano w 1893 roku.

Ludność Zasp Miłkowskich
We wsi była duża rotacja mieszkańców. Na terenie wsi znajdował się dwór i to właśnie tam szukano wtedy zajęcia i środków do utrzymania. Pracownicy zatrudnieni we dworze zmieniali swoje miejsca zamieszkania szukając dla siebie najbardziej korzystnych warunków życia. Stabilizacja nastąpiła dopiero po 1864 roku, kiedy to można było nabyć ziemię na własność. Wieś Zaspy Miłkowskie przybrała wtedy inny kształt. Zniknęły domy po prawej stronie drogi. Zabudowania ciągnęły się po lewej stronie nad rzeką, a dopiero od krzyża koło Jeziornego zabudowane były obie strony drogi. Luźno położone domy znajdowały się także w kierunku rzeki Warty.
1818 rok protokół sporządzony przez notariusza Strachowskiego z Warty odnośnie dworu Miłkowice i wsi Zaspy
Zaspy Wieś zamieszkiwali półrolnicy, komornicy, czynszownicy, służba folwarczna i dworska. Półrolnicy mieszkali w obejściu z domem, stodołą z jednym klepiskiem, oborą, chlewem, komorą na drób. Budynki budowano z drewna, lub murowano, dachy kryto słomą, drzwi i wrota były na zawiasach i hakach żelaznych. Chałupa miała sień, izbę, komorę podłogę z cegły, pułap z desek. W izbie był komin i kuchnia murowana, dwa okna o dwunastu tafelkach często wybitych i załatanych. Sprzęt rolniczy - wozy, pługi, radła, kosy, sierpy, chłop dzierżawili od dworu, także nasiona pod zasiew. Obrabiali około pół włóki ziemi, ale należała ona do pana. W zamian odrabiali pańszczyznę łącznie pięć dni w tygodniu: ręcznie, trzy dni w tygodniu sprzężajną parą koni lub parą wołów, jeden dzień pracy w lesie, dwa dni przy inwentarzu, przy płukaniu i strzyżeniu owiec. Wykonując pracę musieli przynieść narzędzia pług, wóz, radło, rydel, siekierę, sierp… Obowiązkiem ich było zadbać o kominy, wycierać sadzę, odbywać straż wokół dworu, pól i inwentarza. Oddawali do dworu cztery kapłony, pięć kurcząt, trzydzieści jaj, sztukę przędzonego i wypranego lnu. Inwentarz, jaki posiadali półrolnicy to: konie, dwa lub jeden; dwa woły siwe, płowe, dropiate, czarne lub czerwone; krowy o takim samym umaszczeniu jak woły.
Podaję nazwiska, może ktoś odnajdzie swoich przodków.
Półrolnicy: 1. Grzegorz Soroki 2. Franciszek Pastuszka 3. Walenty Krawczyk 4. Szymon Frątczak 5. Wincenty Misiak 6. Franciszek Augustyniak 7. Franciszek Jędrasiak 8. Andrzej Oslazlak 9. Wawrzyniec Jabłoński młynarz wiatraczny, za to płaci dworowi czynszu żyta sto dziewięćdziesiąt … surowce i mlewisko darmo miele. Drugi wiatrak opustoszały
Spis mieszkańców Zasp z roku 1834 roku, gdy majątek należał do Dłuskich
na stronie 
milkowice.pl.tl/D%26%23322%3Buscy.htm
Księgi Ludności Stałej Zaspy Miłkowskie 1834 rok
#1 dwór Mamerty Dłuski (ur. 11.05.1789 r., Króloherby; dziedzic),Benigna (ur. 1790 r., Obidówek)
+ 27 osób
#2 folwark Józef Wod ecki (ur. 1775 r., Przyranie; następca)Katarzyna (ur. 1786 r., Brody)
+ 39 osób (m .in. Andrzej Krajewski - ekonom, ur. 1785 r. w Laskach)

Janina Frącala, prawie dziewięćdziesięcioletnia obecnie najstarsza mieszkanka wsi Zaspy Kolonia wspomina: Wieś Zaspy była duża, liczyła około 130 mieszkańców. Zabudowa była tak chaotyczna, że chodzący po prośbie „dziad”, nie mógł trafić i błądził wchodząc kilka razy do tej samej chaty. Dawno temu zabudowa wsi była bezładna, dopiero później domostwa usytuowane zostały po obu stronach drogi wiodącej nad rzeką do dworu. Oddzielna droga prowadziła przez Kąty prosto do dworu. We wsi znajdowała się karczma, gdzie chłopi często upijali się. Z biegiem czasu zabudowania wsi zostały tylko nad rzeką, a w końcu zbiornik pochłonął je także. Dzisiaj zostało już tylko kilka zabudowań położonych nad zbiornikiem.

Wieś Zaspy już prawie nie istnieje. Przypominamy nazwiska mieszkańców aby nie uległy zapomnieniu.
Zofia Żuchowska z d. Waśkiewicz, była mieszkanka Zasp, podaje listę nazwisk mieszkańców wsi.
Lewa strona wsi: Osiwała, Misiak, Sieradzan, Zdunek – Woźniak, Antoszczyk, Borusiak, Wasiak, Politowski, Deka (dwór), Serafin, Waśkiewicz, Ćwiek, Majewski, Jakomulski, Arent, Stefaniak, Burski, Pawik, Kurzawa, Miłosz, Krawczyk, Ziętek
Prawa strona wsi od krzyża: Jeziorny, Łazuchiewicz, Wieźlak, Pietrzak, Arent, Pietrzak, Majewski, Ćwiek, Jakomulski, Frącala
Pierwotnie wieś ciągnęła się po obu stronach drogi, z czasem prawa strona do krzyża z biegiem czasu wyludniła się.